1. Start /
  2. Blog

Kręgosłup ·

Ból pleców po martwym ciągu - co robić przez pierwsze dni

Plecy bolą po martwym ciągu? Jak odróżnić zakwasy od urazu, co robić przez pierwsze dni, kiedy jechać na SOR i jak wrócić do sztangi. Pisze fizjoterapeuta.

Adrian Prietzmgr fizjoterapii, AP Therapy Tychy
Terapia narzędziowa pleców pacjentki w gabinecie AP Therapy

Ból pleców po martwym ciągu najczęściej mija sam w ciągu kilku dni, czasem kilku tygodni, i zwykle nie wymaga ani leżenia w łóżku, ani rezonansu na start. Przez pierwsze dni ruszaj się na tyle, na ile ból pozwala, zdejmij ciężar ze sztangi zamiast rzucać trening i patrz, czy z dnia na dzień jest lepiej. Jest też krótka lista objawów, przy których nie czeka się ani godziny - znajdziesz ją niżej.

Piszę to jako fizjoterapeuta, ale też jako człowiek z sali treningowej. W latach 2016-2020 byłem opiekunem sekcji trójboju siłowego i wyciskania leżąc AZS AWF Katowice, a w tym samym czasie trenerem przygotowania motorycznego futbolistów Tychy Falcons. Plecy, które „złapały” przy ciągu, oglądałem z obu stron: przy pomoście i na stole w gabinecie.

Zakwasy czy uraz - skąd ból pleców po martwym ciągu

Zacznij od tego, kiedy i jak zaczęło boleć. To mówi więcej niż samo miejsce bólu.

Zmęczone mięśnie. Ból pojawia się następnego dnia, jest tępy, czuć go po obu stronach kręgosłupa, wzdłuż prostowników. Boli przy dotyku i przy pierwszym schyleniu, po rozruszaniu słabnie. Tak plecy reagują na nowy bodziec albo na większą objętość niż zwykle. Po kilku dniach nie ma po tym śladu.

Przeciążenie albo uraz. Tu zwykle pamiętasz konkretne powtórzenie. Ból jest ostry, często bardziej po jednej stronie, trudno się wyprostować po siedzeniu, rano założenie skarpet jest wyzwaniem. Kaszel i kichnięcie potrafią zaboleć.

Ból, który schodzi niżej. Do pośladka, uda, czasem poniżej kolana, z mrowieniem albo drętwieniem. To sygnał, że podrażniony może być nerw, i taki ból powinien obejrzeć specjalista, a nie forum.

Uczciwie: z samego opisu nikt nie powie Ci, która struktura boli. Lekarze mówią w takich sytuacjach o bólu nieswoistym, czyli takim, w którym nie da się wskazać jednej uszkodzonej tkanki. To nie jest wymówka, tylko dobra wiadomość. Według opracowania Medycyny Praktycznej o bólu krzyża ból nieswoisty mija najczęściej w ciągu kilku dni, a w ciągu 3 miesięcy zmniejsza się u 90% osób. Ten sam tekst zaznacza, że ból lubi wracać - i dlatego sam odpoczynek to za mało.

Co robić przez pierwsze dni

  • Chodź. Krótki spacer kilka razy dziennie robi więcej niż dzień na kanapie. Leżenie w łóżku nie przynosi spodziewanych korzyści i może wydłużyć dolegliwości - to wniosek z tego samego opracowania. Brytyjska służba zdrowia NHS radzi to samo: pozostać aktywnym i w miarę możliwości robić to, co zwykle.
  • Zmieniaj pozycje. Żadna nie jest zła, o ile nie tkwisz w niej dwie godziny. Znajdź te, w których boli najmniej, i przeplataj je ruchem.
  • Nie sprawdzaj pleców co godzinę. Skłon „na próbę” co chwilę tylko drażni to, co ma się uspokoić. Porównuj dzień do dnia, nie godzinę do godziny.
  • Trenuj to, co nie boli. Góra ciała, ćwiczenia w podporze, spokojny rower. Sztanga z podłogi może kilka dni poczekać.
  • Leki przeciwbólowe omów z lekarzem albo farmaceutą. To nie jest działka fizjoterapeuty i nie będę tu niczego zalecał.

Jeśli po trzech, czterech dniach ruszasz się wyraźnie swobodniej, jesteś na dobrej drodze.

Kiedy nie czekać - lekarz albo SOR

Z poniższymi objawami nie umawiaj się najpierw do mnie ani do żadnego fizjoterapeuty.

Dzwoń pod 112 albo jedź na SOR, jeśli:

  • nie możesz oddać moczu albo nie trzymasz moczu lub stolca,
  • tracisz czucie w kroczu, wokół odbytu lub narządów płciowych,
  • drętwieją albo słabną Ci obie nogi,
  • ból zaczął się po upadku lub poważnym urazie i nie ustępuje.

Pilnie do lekarza, jeśli:

  • noga jest słabsza lub drętwieje (stopa „opada”, trudno stanąć na palcach albo na pięcie),
  • ból jest bardzo silny i nie odpuszcza w spoczynku albo nasila się w nocy,
  • masz gorączkę, dreszcze, czujesz się ogólnie chory albo chudniesz bez powodu,
  • ból szybko narasta zamiast słabnąć,
  • leczysz się lub leczyłeś onkologicznie albo przyjmujesz sterydy.

Listę zebrałem z zaleceń dla pacjentów Medycyny Praktycznej i NHS. Te sytuacje są rzadkie, ale wtedy liczy się czas, a nie to, czy sztanga była ciężka.

Kiedy z bólem pleców do fizjoterapeuty

Nie każdy ból po ciągu wymaga wizyty. Moja praktyczna granica wygląda tak: jeśli nie masz żadnego z objawów alarmowych, ale po mniej więcej tygodniu nie widzisz wyraźnej poprawy, nie ma sensu czekać dalej. Tak samo gdy ból wraca za każdym razem, kiedy dokładasz ciężar, gdy to już kolejny taki epizod w tym roku, gdy ból schodzi do pośladka lub uda albo gdy za kilka tygodni masz start i nie chcesz zgadywać.

Częste pytanie brzmi: czy najpierw zrobić rezonans. Zwykle nie. Badania obrazowe przy bólu krzyża przeważnie nie są potrzebne na początku, a zmiany widoczne na zdjęciu nie muszą odpowiadać za to, co czujesz - o tym też pisze Medycyna Praktyczna. Jeśli badanie już masz, zabierz płytę i opis. Czytam je i biorę pod uwagę przy planowaniu terapii.

Powrót do martwego ciągu po bólu pleców

Dwa błędy widzę najczęściej. Pierwszy: sześć tygodni bez sztangi „na wszelki wypadek”, po których plecy są słabsze niż przed urazem. Drugi: powrót do ciężaru sprzed bólu na pierwszym treningu, bo już prawie nie boli.

Droga środkiem to stopniowanie. Zaczynam od ruchu, który plecy tolerują - bywa, że to ciąg z podwyższenia albo sam zawias biodrowy z lekkim obciążeniem - i dokładam po kolei zakres ruchu, ciężar i objętość, a nie wszystko naraz. Prosta zasada kontrolna: w trakcie treningu i następnego dnia ból nie powinien być większy niż przed treningiem. Jeśli jest, cofam się o krok, a nie o miesiąc.

Równie ważne jest pytanie, dlaczego zabolało. Rzadko winne jest jedno pechowe powtórzenie. Częściej składa się na to kilka rzeczy: skok ciężaru lub objętości z tygodnia na tydzień, kiepski sen, ostatnie powtórzenia serii robione już zupełnie innym ruchem niż pierwsze, sztanga uciekająca od piszczeli. Bez poprawienia tego plecy przypomną o sobie przy następnym cyklu.

Ćwiczenia nie są tu dodatkiem do terapii, tylko jej głównym składnikiem. W przeglądzie o kinezyterapii w bólach krzyża opublikowanym przez Medycynę Praktyczną czytamy, że ćwiczenia stabilizujące kręgosłup zmniejszają ryzyko nawrotu po ostrym epizodzie. Który rodzaj ćwiczeń jest najlepszy - tego badania jednoznacznie nie rozstrzygają, dlatego dobieram je do osoby i do dyscypliny.

Co robię z tym w gabinecie

Pierwsza wizyta to godzinna konsultacja (250 zł). Opowiadasz, jak doszło do bólu i jak wygląda Twój trening, a ja badam ruch i miejsce bólu. Jeśli coś w obrazie mi nie pasuje do zwykłego przeciążenia, mówię to wprost i kieruję do lekarza.

Gdy nic nie stoi na przeszkodzie, pracuję na stole - terapia manualna może zmniejszyć ból i napięcie, przez co łatwiej zacząć się ruszać - a potem przechodzimy do ćwiczeń. Nie obiecuję, że po jednej wizycie wrócisz do rekordów. Mogę za to rozpisać powrót do sztangi krok po kroku, razem z poprawkami w planie, w ramach konsultacji treningu medycznego. Więcej o tym, jak pracuję z urazami, jest na stronie fizjoterapii.

Przyjmuję w Tychach przy ul. Stoczniowców 70, w budynku nr 41. Termin zarezerwujesz przez Booksy albo telefonicznie: 723 924 623.

Wpis ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Jeśli ból jest silny, narasta albo pojawił się po urazie - skonsultuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą.

Umów wizytę · Booksy